کتاب رابله و جهانش

رابله در سنت طنز و جشن مردمی

در میان آثار بزرگ نظریه‌پردازی ادبی و فرهنگی قرن بیستم، کتاب رابله و جهانش نوشته میخاییل باختین جایگاه ویژه‌ای دارد. این کتاب اثری تحلیلی بر فرهنگ، اجتماع و ادبیات است که به‌ویژه مسیر فهم ما از نویسنده بزرگ رنسانس، فرانسوا رابله، را تغییر داده می‌دهد. محور اصلی اثر، بررسی فرهنگ طنز، خنده و جشن در ادبیات و جامعه قرون وسطی و رنسانس است و نشان می‌دهد که این عناصر چگونه می‌توانند ساختارهای اجتماعی و فرهنگی را شکل دهند و نقد کنند.

بازخوانی رابله از نگاه باختین

کتاب رابله و جهانش یک مطالعه انتقادی و فرهنگی است که تلاش می‌کند معنای واقعی آثار نویسنده فرانسوی قرن شانزدهم، فرانسوا رابله را بازخوانی کند. به باور باختین، رابله را اغلب به‌صورت نادرست در چارچوب ادبیات رسمی عصر خود می‌فهمند، در حالی‌که ریشه کار او در سنت طولانی فرهنگ عامه، طنز و جشن قرار دارد.

در کتاب رابله و جهانش، باختین دو مفهوم کلیدی را معرفی می‌کند: کارناوال به عنوان فضای جمعی آزاد و رئالیسم عجیب و غریب به عنوان شیوه‌ای که بدن انسان و خنده در آن نقش کلیدی دارند. او نشان می‌دهد که این دو عنصر نه تنها در آثار رابله، بلکه در کل فرهنگ عامه عصر رنسانس تأثیرگذار بوده‌اند و نسبت به ساختارهای رسمی و قدرت‌های غالب نقدی بنیادین ارائه می‌دهند.